Miło nam poinformować, że w wyniku badań prowadzonych w ramach projektu Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej. Część I: Powiat poznański – gminy zachodnie, w tym roku równolegle będą prowadzone badania pilotażowe dotyczące dziedzictwa wodno-kulturowego w powiecie poznańskim oraz w mieście Poznań.
Projekt Instytutu Skrzynki pn. (Hydro)dziedzictwo kulturowe – powiat poznański i miasto Poznań. Badania pilotażowe realizowany będzie we współpracy z Instytutem Antropologii i Etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Koordynatorką badań pilotażowych jest prof. UAM dr hab. Agata Stanisz.
Celem badań pilotażowych jest pogłębienie wiedzy o współczesnych i historycznych relacjach mieszkańców gmin Dopiewo i Komorniki oraz zachodnich dzielnic Poznania z lokalnymi wodami: rzekami, potokami, stawami, kanałami i terenami podmokłymi. Szczególny nacisk zostanie położony na:
- dokumentację hydronimii lokalnej (nazewnictwo rzek, strumieni, stawów i jezior, w tym nazwy potoczne i zapomniane),
- rejestrację wspomnień i mikrohistorii związanych z dawnymi stosunkami wodnymi,
- badanie percepcji zmian środowiskowych (regulacje rzek, osuszanie terenów, zmiany w krajobrazie wodnym),
- identyfikację tradycyjnych sposobów wykorzystania wody w życiu codziennym, gospodarczym i obrzędowym.
Badania obejmą rzeki i cieki: Wirynka, Skórzyna, Strumień Junikowski, Przeźmierka, Plewianka, Ławica, Bogdanka oraz ich dopływy (m.in. Dopływ spod Sadów, Dopływ spod Lusówka, Dopływ z Dąbrowy) wraz z powiązanymi akwenami wodnymi – jeziorami i stawami.
Pilotażowe prace badawcze mają charakter przygotowawczy i pozwolą na wypracowanie modelu badań nad hydrodziedzictwem kulturowym powiatu poznańskiego, rozumianym jako zbiór tradycji, praktyk, nazw i pamięci związanych z wodą. Zgromadzone dane zostaną włączone do szerszego projektu Atlas niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi wielkopolskiej, z naciskiem na obszar zlewni Warty.
Uwzględnienie wody jako nośnika dziedzictwa kulturowego ma wymiar praktyczny i strategiczny. Pozwala lepiej rozumieć relacje mieszkańców z krajobrazem, wspiera procesy ochrony dziedzictwa lokalnego oraz może stanowić inspirację dla polityk samorządowych w zakresie edukacji, planowania przestrzennego, ochrony środowiska i rozwoju turystyki kulturowej.
Projekt został objęty Patronatem Honorowym Starosty Poznańskiego – Jana Grabkowskiego.
Projekt finansowany jest ze środków Powiatu Poznańskiego.
![]()

