Od rana 10 marca 2026 r. w Dworze Skrzynki unosiły się apetyczne zapachy, bowiem odbyły się warsztaty kulinarne poświęcone tradycyjnym wyrobom kuchni wielkopolskiej.
Tematem warsztatów było wytwarzanie dwóch przysmaków wpisanych na ministerialną Listę Produktów Tradycyjnych województwa wielkopolskiego: kiełbasy białej parzonej wielkopolskiej oraz bambrzoka w dwóch odsłonach: na słodko oraz na słono.
Zajęcia poprowadził ceniony specjalista w dziedzinie tradycyjnego przetwórstwa mięsnego – Przemysław Tecław, kierownik Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku, działającego jako oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Prowadzący szczegółowo omówił zarówno proces przygotowania wyrobów, jak i ich znaczenie w regionalnej tradycji kulinarnej.
Bambrzok (babka ziemniaczana) to wypiekany na blasze placek ziemniaczany, który był jadany na podwieczorek jeszcze w XIX wieku. Bambrzok wywodzi się z polskiej wsi – tam, przygotowywano go, gdy nie było mąki. To bardzo prosta i smaczna potrawa. Jej podstawą są, jak to w Wielkopolsce, pyry.
Przepis na bambrzoka pochodzi od osadników niemieckich z Bambergu, a więc Bambrów, którzy od XVIII w. zaczęli osiedlać się Poznaniu. Bambrzok podawany był na ciepło z kawą zbożową lub z maślanką.
W wydarzeniu w Skrzynkach uczestniczył także Witold Wróbel – poznański regionalista, członek Polskiej Akademii Smaku i ambasador Culinary Heritage Europe, dzięki któremu bambrzok został wpisany na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Warto wspomnieć, że oryginał wpisu (Certyfikat) został przekazany przez Witolda Wróbla staroście poznańskiemu Janowi Grabkowskiemu, który z kolei przekazał go do Instytutu Skrzynki.
Kiełbasa biała parzona wielkopolska – w 2017 roku wpisano ją do rejestru w Unii Europejskiej jako produkt posiadający certyfikat „Chronione Oznaczenie Geograficzne”. Znana w regionie od wieków, jest nieodłączną częścią wielkanocnego stołu, świadcząc o zasobności gospodarstwo domowego. Na początku XIX wieku tylko na dworskich i mieszczańskich stołach, a już u schyłku – także w skromniejszych gospodarstwach domowych. Podawano ją podczas wykwintnych kolacji i przy eleganckich śniadaniach.
Wyróżnikiem tej kiełbasy jest brak dodatku saletry, dzięki czemu po obróbce cieplnej jest szara. Najlepiej smakuje parzona, ze świeżym chrzanem, ale wyśmienita jest również na zimno lub pieczona.
Receptura wielkopolskiej białej kiełbasy parzonej zgłoszona do unijnej certyfikacji pochodzi z 1929 roku, a została odnaleziona w Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku. W jej skład wchodzi mięso z szynek wieprzowych: 70% mięsa chudego, 20% mięsa tłustego, 10% mięsa ścięgnistego, które musi pochodzić ze świń hodowanych w Wielkopolsce, zaś majeranek i czosnek pochodzić musi z wielkopolskich plantacji. Mięso wykorzystane do wytworzenia tej certyfikowanej kiełbasy musi być bardzo świeże (48-72h od uboju tuczników). By zapewnić bogaty aromat, pieprz czarny ziarnisty musi być zmielony bezpośrednio przed przygotowaniem farszu.
Receptury na bambrzoka na słono, na słodko oraz na kiełbasę białą wielkopolską parzoną znaleźć można na stronie Szlaku Kulinarnego „Smaki Powiatu Poznańskiego”.
Warsztaty miały charakter praktyczny – uczestnicy samodzielnie przygotowywali produkty pod okiem prowadzącego, poznając sprawdzone receptury oraz tradycyjne techniki wędliniarskie. Spotkanie było także doskonałą okazją do wymiany doświadczeń, rozmów o lokalnych zwyczajach kulinarnych oraz integracji osób zainteresowanych pielęgnowaniem dziedzictwa kulinarnego regionu.
Wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Skrzynki we współpracy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa – Oddziałem Terenowym w Poznaniu i skierowane było do mieszkańców obszarów wiejskich województwa wielkopolskiego.
Partnerem warsztatów było Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie.
